Przed 70-leciem Akcji „Wisła” upamiętniamy w Ropkach wysiedlonych stąd Łemków oraz zabitych Żydów i Cyganów.

Od lat mieszkam we wsi Ropki leżącej w Beskidzie Niskim. Kiedy po wojnie zmieniano nazwy, to łemkowską nazwę „Ripky” (co znaczy „Rzepki”) przemianowano na Ropki. I tak zostało. Kiedyś była to wieś gęsto zaludniona przez Łemków. Ale kiedy trafiłem tu w 1960 roku, by przygotować zimowisko dla harcerzy, mieszkały tu tylko dwie rodziny wyjątkowo upartych Łemków. Z wysiedlonych w ramach akcji „Wisła” w 1947 roku powrócili tu po Październiku 1956 jako jedyni. Dlaczego? Bo ukochali piękno miejsca. Rozumiem to, bo przecież wkrótce sam też mu uległem.

Przez te lata odkąd znam Ropki dość egzotyczną rzeczą było długo tu działające prawdziwe gospodarstwo wiejskie – z koniem, z owcami – prowadzone przez… zwykłą warszawską drużynę harcerską. Przewinęły się tu setki (może więcej niż tysiąc) dziewcząt i chłopców. Można by napisać sporą i ciekawą historię Ropek, a dzieje owej chaty harcerskiej (pewnie jedynej takiej w dziejach!) byłyby nie bez znaczenia. Gdyby szło „o chwałę”, to mógłbym wymienić na pewno co najmniej tuzin wybitnych, powszechnie znanych ludzi, którzy jako nastolatkowie przewinęli się przez Ropki.

Nie o tym jednak chcę dziś pisać. Otóż 5 listopada miejscowy prawosławny duchowny („Jehomość” – bo tak się o nich mówi) dokona poświęcenia pamiątkowego głazu z kamienną tablicą ku czci i pamięci byłych mieszkańców tej wsi. Tablica upamiętnia rodzinę mieszkających tu przed wojną Cyganów (nie mówiło się wtedy „Romowie”), dwie rodziny zamordowanych Żydów i sześćdziesiąt rodzin Łemków wysiedlonych w ramach akcji „Wisła” w 1947 roku.

Załączam zdjęcie głazu i tablicy. Stoją wśród niebywale pięknych drzew, w miejscu dawnego cmentarza i zabytkowej pięknej (typowej) drewnianej cerkwi – która jest teraz w skansenie w Sanoku. Wszystkich, którzy kiedykolwiek byli w Ropkach, pozdrawiam – i proszę: wspomnijcie to niezwykłe miejsce i zadumajcie się chwilę nad niełatwą, niekiedy tragiczną historią. Ropki nie są tu zresztą wyjątkiem – tak doświadczonych wsi było bardzo wiele…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s