Niemcy zniszczyli Żydów biologicznie, a my zniszczyliśmy ich pamięć, kulturę, tradycję. W całej Polsce pokażmy uczniom szkół podstawowych, gdzie byli tutejsi Żydzi.

Od lat leży mi na sercu sprawa stosunku moich rodaków do problemu Żydów. Nie chodzi mi o terażniejszość – Żydów praktycznie nie ma… Ale o stosunek do historii, do przeszłości. Mieszkam od lat w okolicy dawnej Galicji – tu miasta jak Bobowa, Gorlice, Grybów były zamieszkałe w 30-40 % przez ludność żydowską. Po nich nie ma śladu…

Napisałem kiedyś, że Niemcy zniszczyli Żydów biologicznie – a my zniszczyliśmy ich pamięć, kulturę, tradycję. Nie niszczyliśmy tego może świadomie i planowo (choć nie wiem…), ale na pewno przez zaniedbanie. Po tych co tu byli – żyli nie zostało prawie nic w pamięci. A przecież tak niedawno – 70 lat temu – tętniło życie miasteczek Ich obecnością. I bogactwem kultury.

Pytałem młodych licealistów, co wiedzą o społeczności, która tak niedawno tu była. Nic. No, może że Niemcy Ich wymordowali, i może gdzie jest jakiś pomnik czy miejsce mordu. Ot – tyle.

Myślę, że w każdym miasteczku trzeba by podjąć akcję, nie jednorazową: trwały program polegający na zapoznaniu młodzieży z historią. Tą tutejszą. Dla klasy 6-ej szkoły podstawowej powinno się opracować program zwiedzania miasta z pokazaniem, gdzie byli tutejsi Żydzi. Powinno się opowiedzieć o tym, jak żyli, kim byli. Jaki był ich wkład w życie miasta, przemysł, handel. Na historii powinny być tematy już nie lokalne a ogólne: o historii Żydów Polskich, ich religii, obyczajach, kulturze. I o wkładzie ludzi pochodzenia żydowskiego w naszą historię, naukę, sztukę, literaturę. I o holocauście – zagładzie.

Harcerze (jeśli w ogóle są) powinni zainteresować się harcerstwem żydowskim. Tu w Gorlicach była to aktywna organizacja. I kluby sportowe.

Dlaczego akurat 6-ta klasa? Bo jest to ostatni rok, kiedy nauczyciela się słucha i poważa. Boję się, że w gimnazjum mogłyby te zajęcia być zakłócane głupawą reakcją durnowatych (i zarozumiałych) osiłków. Można by wrócić do tematu w liceum. Już bardziej intelektualnie, naukowo. A w podstawówce odnosiłbym się bardziej do emocji. Zajęcia powinny być uzupełniane filmami, lekturą.

By takie działania podjąć, trzeba: 1. zorganizować szkolenie i pomoc poradnianą dla nauczycieli, 2. przygotować materiały, poszukać informacji o lokalnej przeszłości, 3. dokonać zabiegów, może bardziej sięgając do emocji, ale przecież i do wiedzy.

Osobiście, prowadząc szczep harcerski kilka razy byłem sprowokowany do działań przez bezmyślnych, ale ulegających jakimś „tradycjom” chłopaków. I wiem, że to możliwe. W Warszawie, gdzie działałem, oczywiście było to łatwiejsze: jest i Muzeum, i Teatr Żydowski. Ale wyobrażam sobie, że to możliwe także szczególnie w małych miasteczkach. Na przykład tu, gdzie mieszkam, jest książka opracowana przez Władysława Boczonia „Zydzi Gorliccy”. Kopalnia informacji i wielka pomoc w takim działaniu jak postuluję. Może jest więcej takich lokalnych opracowań?   Jak zawsze, trzeba by się zastanowić. Naradzić. I podjąć działanie. Bardzo bym tego chciał!

*** Aktualizacja z 27 lutego 2013: Po moim wpisie w blogu na temat   h i s t o r i i   Ż y d ó w   przed wojną w Polsce wybuchła dyskusja. Niekoniecznie na temat przeze mnie poruszony. Okazuje się, że ten temat budzi wciąż wielkie emocje. Przypominam: przed wojną Żydzi w Polsce mieszkający nie mieli innej ojczyzny – ich państwo powstało po wojnie. Chodzi mi o wspomnienie tych, którzy żyli tu i byli wielką grupą kulturowo-etniczną. I którzy w sposób nieporównywalny z innymi grupami, bo prawie w 100%, zostali wymordowani. A innym – oddawajmy co im się należy, bez względu na ich ilość, tragiczną przeszłość. Wielość jest bogactwem!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s